Στις 9 Φεβρουαρίου, ημέρα που έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας, ο νους μας στρέφεται στη συμβολή και τη διαχρονική αξία της ελληνικής γλώσσας για τον άνθρωπο και τον πολιτισμό. Ωστόσο, στη σύγχρονη εποχή παρατηρείται ότι τόσο ο πολιτισμός όσο και η ίδια η ανθρωπότητα δοκιμάζονται. Η ελληνική γλώσσα, που αποτέλεσε θεμέλιο του ανθρώπινου πολιτισμού, αξιοποιείται συχνά ως εργαλείο διπλωματικής σκοπιμότητας από μηχανισμούς που, με τις πρακτικές τους, υπονομεύουν κάθε έννοια πολιτισμού και ανθρωπισμού. Έννοιες που γεννήθηκαν μέσα από τη γλώσσα μας —όπως ο άνθρωπος, η φιλοξενία, η ελευθερία και η δημοκρατία— φαίνεται να απογυμνώνονται από το περιεχόμενό τους, ιδιαίτερα όταν εκφέρονται από εκπροσώπους οργανισμών που δρουν με τρόπο απολύτως αντίθετο προς αυτές.
Ποια θέση μπορούν, λοιπόν, να έχουν τα λόγια του Οδυσσέα Ελύτη, του Γιώργου Σεφέρη ή του Γιάννη Ρίτσου σε προπαγανδιστικά κείμενα διάφορων διεθνών οργανισμών; Και ποια είναι η πραγματική αξία τέτοιων επαίνων προς την ελληνική γλώσσα; Τα ερωτήματα είναι προφανώς ρητορικά. Οι ποιητές που μίλησαν για τη γλώσσα μας αναφέρθηκαν ταυτόχρονα στο «φτωχό σπίτι στις αμμουδιές του Ομήρου» και στην «ελευθερία και τη γλώσσα». Από αυτά τα στοιχεία πλάστηκε η γλώσσα του Ομήρου, του Διγενή, του Ερωτόκριτου, του δημοτικού τραγουδιού, καθώς και των νεότερων πεζογράφων και ποιητών. Αυτό αποτελεί το βαθύτερο είναι μας· και γι’ αυτό ακριβώς σεβόμαστε τις γλώσσες και τον πολιτισμό όλων των λαών.
Μικρός λαός και πολεμά
δίχως σπαθιά και βόλια
για όλου του κόσμου το ψωμί
το φως και το τραγούδι
–
Κάτω απ’ τη γλώσσα του κρατεί
τους βόγγους και τα ζήτω
κι αν κάνει πως τα τραγουδεί
ραγίζουν τα λιθάρια
(Γιάννης Ρίτσος, Δεκαοκτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας)